Loodmetaal (blad)

Gevarenaanduidingen (CLP)

H360FD, H362, H372

Code

Jaarrekening

H360FD

May damage fertility; May damage the unborn child

2.1. Indeling van de stof of het mengsel

Verordening indeling, etikettering en verpakking EG 1272/2008 – Bladlood is een voorwerp waarvoor geen indeling en etikettering vereist is overeenkomstig de EU-verordening betreffende indeling, etikettering en verpakking (CLP). valt onder de EU-Richtlijn Gevaarlijke stoffen.

2.2 Etiketteringselementen

Verordening indeling, etikettering en verpakking EG 1272/2008 – Geen etikettering vereist.

2.3 Andere gevaren

Lood in bladvorm of massieve vorm houdt geen significant gezondheidsgevaar in. Smelten of activiteiten waarbij stof, rook of damp vrijkomt, kunnen echter leiden tot opname van genoeg lood in uw lichaam om gevaarlijk te zijn voor uw gezondheid. Ook oxidatieproducten (waaronder loodverbindingen) kunnen zich op het oppervlak van metallisch lood vormen. Lood is zwaar; optillen en hanteren moet voorzichtig gebeuren. Zie rubriek 11 voor meer informatie over de gezondheidsgevaren van loodverbindingen. RUBRIEK 3: Samenstelling 3.1 Stoffen Niet van toepassing 3.2 Mengsels Bladlood: Stof EG-nummer REACH-registratie- Concentratie Gevarenindeling nummer (indien (gew%) van toepassing) Lood 231-100-4 >99 Repr. 1A; H360FD: Kan de vruchtbaarheid schaden. Kan het ongeboren kind schaden. Lact.; H362: Kan schadelijk zijn via de borstvoeding. STOT RE1; H372: Veroorzaakt schade aan organen bij langdurige of herhaalde blootstelling. Koper 231-159-6 0,03-0,06 Geen Niet-gevaarlijke n.v.t. rest Geen onzuiverheden PAGINA 02 VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD BLADLOOD RUBRIEK 4: Eerstehulpmaatregelen Onderstaande maatregelen zijn waarschijnlijk niet relevant wanneer lood zich in massieve vorm bevindt. Ze zijn echter wel relevant in het geval van blootstelling aan rook, damp of stof, of oxidatieproducten die zich op het bladloodoppervlak kunnen vormen. 4.1 Beschrijving van eerstehulpmaatregelen CONTACT MET DE OGEN : Zorg ervoor dat contactlenzen worden verwijderd voordat de ogen worden gespoeld. Houd de oogleden van elkaar, spoel de ogen zorgvuldig met water uit (15 minuten). Medische hulp inroepen als de irritatie aanhoudt. INADEMING : Persoon in de frisse lucht brengen. Medische hulp inroepen. CONTACT MET DE HUID : Verontreinigde kleding uittrekken. Huid onmiddellijk wassen met water en zeep. Medische hulp inroepen als de irritatie aanhoudt. INSLIKKEN : Mond uitspoelen en veel water te drinken geven. Medische hulp inroepen. 4.2 Belangrijkste acute en uitgestelde symptomen en effecten Klinische verschijnselen van loodvergiftiging zijn zwakte, prikkelbaarheid, asthenie, misselijkheid, buikpijn met constipatie en bloedarmoede. 4.3 Vermelding van de vereiste onmiddellijke medische verzorging en speciale behandeling Symptomen van vergiftiging kunnen na enkele uren optreden; medische hulp inroepen. RUBRIEK 5: Brandbestrijdingsmaatregelen 5.1 Blusmiddelen Watersproeier; droog zand. Blusmiddelen die om veiligheidsredenen niet mogen worden gebruikt: volle waterstraal; schuim. 5.2 Speciale gevaren die door de stof of het mengsel worden veroorzaakt Bij brand worden gevaarlijke verbrandingsgassen gevormd: loodrook; loodoxide. 5.3 Advies voor brandweerlieden Een geschikt ademhalingstoestel kan nodig zijn. Beschermende kleding dragen. VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD BLADLOOD PAGINA 03 RUBRIEK 6: Maatregelen bij het accidenteel vrijkomen van de stof of het mengsel 6.1 Persoonlijke voorzorgsmaatregelen, beschermende uitrusting en noodprocedures Zorgen voor voldoende ventilatie. Vorming van stof vermijden. Contact met huid, ogen en kleding vermijden. Zie rubriek 8 voor verdere informatie. 6.2 Milieuvoorzorgsmaatregelen Niet lozen in riolering/oppervlaktewater/grondwater. In geval van vrijkomen in waterwegen, bodem of afvoeren dienen de verantwoordelijke instanties te worden geïnformeerd. 6.3 Insluitings- en reinigingsmethoden en -materiaal Verzamelen met mechanische middelen (bij voorkeur in droge toestand). In geschikte houders verzenden voor terugwinning of verwijdering. Bij het verzamelen dient het materiaal te worden behandeld zoals onder het kopje ‘Instructies voor verwijdering’. 6.4 Verwijzing naar andere rubrieken Zie rubrieken 8 en 13 voor meer informatie. RUBRIEK 7: Hantering en opslag 7.1 Voorzorgsmaatregelen voor het veilig hanteren van de stof of het mengsel Zorgen voor een goede ventilatie van de werkruimte (indien nodig plaatselijke afzuiginstallatie). Het product is niet ontbrandbaar. 7.2 Voorwaarden voor een veilige opslag, met inbegrip van incompatibele producten Geen bijzondere maatregelen vereist. Niet samen met levensmiddelen opslaan. Niet samen met diervoerders opslaan. Niet met zuren of basen opslaan. Niet samen met ontbrandbare materialen opslaan. 7.3 Specifiek eindgebruik Specifieke blootstellingsscenario’s zijn als bijlage bij rubriek 16 bijgevoegd. PAGINA 04 VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD BLADLOOD RUBRIEK 8: Maatregelen ter beheersing van blootstelling / persoonlijke bescherming 8.1 Controleparameters 8.1.1 Toxiciteitswaarden voor de mens OEL’s – Lood en anorganische verbindingen (als Pb): Grenswaarden – 8 uur Grenswaarden – korte termijn mg/m³ Europese Unie 0,15 inadembare aerosol Oostenrijk 0,1 inadembare aerosol 0,4 inadembare aerosol België 0,15 Denemarken 0,05 inadembare aerosol 0,10 inadembare aerosol Frankrijk 0,1 inadembare aerosol Duitsland (AGS) 0,1 inadembare aerosol Hongarije 0,15 inadembare aerosol 0,60 inadembare aerosol 0,05 inadembare aerosol 0,2 inadembare aerosol Italië 0,15 inadembare aerosol Ierland 0,15 Polen 0,05 Spanje 0,15 inadembare aerosol Zweden 0,1 inadembare aerosol 0,15 inadembare aerosol Zwitserland 0,1 inadembare aerosol 0,8 inadembare aerosol Verenigd Koninkrijk 0,15 Niveau biologische werking, anorganisch lood EU 70 µg/dl (bindende grenswaarde) Duitsland 40 µg/dl 10 µg/dl (voor vrouwen jonger dan 45 jaar) [geschorst] VK 60 µg/dl 30 µg/dl (voor vrouwen die kinderen kunnen voortbrengen) Frankrijk 40 µg/dl 30 µg/dl (voor vrouwen die kinderen kunnen voortbrengen) Ierland 70 µg/dl Spanje 70 µg/dl VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD BLADLOOD PAGINA 05 DN(M)EL’s voor werknemers (anorganisch lood) Blootstellings- Route Descriptoren DNEL/DMEL Gevoeligste patroon (desbetreffende eindpunt eenheid) Acuut – syste- Dermaal (mg/kg lich.gew./dag) N.v.t. mische effecten Inademing (mg/m3) N.v.t. Acuut – lokale Dermaal (mg/cm2) N.v.t. effecten Inademing (mg/m3) N.v.t. Lange termijn Systemisch (μg lood/dl bloed) NOAEL = 40 μg/dl 40 µg/dl Neurologische functies – systemische bij volwassenen effecten NOAEL = 10 μg/dl 10 µg/dl Effect op ontwikkeling foetus bij zwangere vrouwen Lange termijn – Dermaal (mg/cm2) N.v.t. lokale effecten Inademing (mg/m3) N.v.t. 8.1.2 Ecologische toxiciteitswaarden Betrouwbare testresultaten voor acute aquatische toxiciteit (tests uitgevoerd met oplosbare loodzouten) Testorganisme Soort Eindpunt Waarde Algen Pseudokirchneriella 72 u EC50 (pH > 6,5-7,5) 52,0 mg Pb/l subcapitata 72 u EC50 (pH < 7,5-8,5) 233,1 mg Pb/l Ongewervelden Daphnia magna 48 u EC50 (pH > 7,5-8,5) 107,5 mg Pb/l Ceriodaphnia dubia 48 u EC50 (pH > 5,5-8,5) 73,6 mg Pb/l Vissen Oncorhynchus mykiss 96 u LC50 (pH > 6,5-8,5) 107,0 mg Pb/l Pimephales promelas 96 u LC50 (pH > 5,5-8,5) 194,2 mg Pb/l De vermelde waarden zijn voor tests uitgevoerd bij de meest gevoelige pH. Andere organismen zijn ook geëvalueerd in het chemische veiligheidsrapport. Verwijzingen zijn vermeld in rubriek 16. Betrouwbare testresultaten voor chronische toxiciteit (tests uitgevoerd met oplosbare loodzouten) Compartiment Soort Waarde (EC10, NOEC) Zoetwater Hyalella azteca (42 d, sterfte) 8,2 mg Pb/l (opgelost lood) Zeewater Mytilus trossolus (48 u, 9,2 mg Pb/l (opgelost lood) ontwikkelingsabnormaliteiten) Zoetwatersediment Tubifex tubifex (28 d, voortplanting) 573 mg Pb/kg droog gew. Zeewatersediment Neanthes arenaneodentata (28 d, groei) 680 mg Pb/kg droog gew. Bodem (planten) Hordeum vulgare (gerst; opbrengst op 57 mg Pb/kg droog gew. basis van wortel) In waterzuiv.inst. toegep. Protozoagemeenschap (24u – LC10) 1,0 mg Pb/l micro-organismen (protozoa) De vermelde rapporten gelden voor de meeste gevoelige organismen. Verwijzingen zijn vermeld in rubriek 16. PAGINA 06 VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD BLADLOOD Met betrekking tot de bovenstaande milieucompartimenten zijn de volgende PNEC’s (voorspelde concentraties zonder effect) afgeleid voor anorganisch lood: Compartiment PNEC-waarde Zoetwater 3,1 µg Pb/l (opgelost lood) Zeewater 3,5 µg Pb/l (opgelost lood) Zoetwatersediment (met/zonder correctie voor biobeschikbaarheid) 41,0/174,0 mg Pb/kg droog gew. Zeewatersediment 164,2 mg Pb/kg droog gew. Bodem 212,0 mg Pb/kg droog gew. In waterzuiveringsinstallaties toegepaste micro-organismen 0,1 mg Pb/l 8.2 Maatregelen ter beheersing van blootstelling 8.2.1 Organisatorische maatregelen Persoonlijke hygiëne: Zorg ervoor dat het personeel hygiënische basisregels in acht neemt (bijv. geen nagels bijten en nagels kort houden, gezicht niet met vuile handen of handschoenen aanraken of krabben); zorg ervoor dat personeel zweet niet afwist met handen of armen; zorg ervoor dat personeel wegwerpzakdoekjes gebruikt in plaats van een zakdoek; verbied eten, drinken en roken in productieruimten, of toegang in werkkleding tot ruimten waar wordt gegeten of geen productie plaatsvindt; zorg ervoor dat het personeel handen, armen, gezicht en mond wast (maar bij voorkeur een douche neemt) en schone kleding aantrekt alvorens ruimten te betreden waar wordt gegeten; voor werkplaatsen met hoge blootstelling kan het nodig zijn om ruimten voor het handenwassen, uittrekken van kleding, douchen en voor schone kleding te hebben; zorg ervoor dat het personeel vuile werkkleding met zorg behandelt; laat niet toe dat er persoonlijke bezittingen naar productieruimten worden meegenomen, of dat spullen die in productieruimten zijn gebruikt mee naar huis worden genomen. Zorg ervoor dat de werkplaats in zijn algemeenheid goed schoon wordt gehouden door regelmatig de vloer te reinigen of te stofzuigen. Maak elke werkruimte aan het eind van elke ploegendienst schoon. Controle op lood in het bloed: Stel een gecertificeerd controleregime in dat betrekking heeft op alle activiteiten op de locatie; stel een beleid vast voor het onderwerpen van werknemers aan regelmatige controle van het loodgehalte in het bloed, waarbij de werknemers die een hoog risico lopen en werknemers met verhoogde loodgehalten in het bloed vaker worden gecontroleerd; zorg ervoor dat alle werknemers een bloedtest ondergaan voordat ze op locatie gaan werken. Stel een ‘actieniveau’ in dat als uitgangspunt 5 μg/dl onder de veilig geachte blootstellingsgrenswaarde ligt. Als het actieniveau wordt overschreden, moeten passende maatregelen worden genomen om een verdere toename van het loodgehalte in het bloed te voorkomen. Als de veilige grenswaarde wordt overschreden, moet u een verbod op overwerk instellen of handhaven, ervoor zorgen dat strikte hygiënische procedures worden nageleefd, gedetailleerde inspecties uitvoeren om correct gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen te garanderen, gedetailleerde inspecties uitvoeren om ervoor te zorgen dat de aanbevolen werkprocedures worden nageleefd, werknemers verplaatsen naar werkplekken waar de blootstelling naar verwachting lager is of geheel uit de omgeving met lood weghalen, de frequentie van bloedtests verhogen, en regelmatig het bloed blijven testen totdat de resultaten weer onder het eerste actieniveau uitkomen. VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD BLADLOOD PAGINA 07 8.2.2 Persoonlijke beschermingsmiddelen Bescherming van de ademhalingswegen: Geschikte ademhalingsbeschermende uitrusting wordt aanbevolen als het waarschijnlijk is dat het werk leidt tot de vorming van loodrook, -dampen of -stof. Gebruik in geval van korte blootstelling of blootstelling aan lage concentraties stofmaskers of halfgelaatsmaskers met deeltjesfilter P2. Bekijk of het nodig is om in productieruimten ademhalingsbeschermende uitrusting te dragen. Overweeg het gebruik van effectieve maskers, aangevuld met een nalevingsbeleid (zorg ervoor dat men zich goed scheert; zorg ervoor dat werknemers hun ademhalingsbeschermende uitrusting in productieruimten niet afdoen om te communiceren). Wanneer er maskers worden gebruikt, moet u formele strategieën voor het reinigen van maskers en voor het vervangen van filters toepassen. Bescherming van de handen Beschermende handschoenen. Materiaal van de handschoenen neopreen of leer Bescherming van de ogen: Veiligheidsbril. Bescherming van de huid: Beschermende kleding dragen. Zorg voor personeel in ruimten met aanzienlijke blootstelling voor voldoende werkkleding om dagelijks schone kleding aan te kunnen trekken. In dergelijke gevallen moet alle werkkleding door de werkgever dagelijks worden gereinigd en mag deze kleding de werkplek niet verlaten. 8.2.3 Milieubescherming Om uitstoot naar het water te verminderen, kunnen een of meer van de volgende maatregelen nodig zijn: • Chemische neerslag: hoofdzakelijk gebruikt om metaalionen te verwijderen • Bezinking • Filtratie: gebruikt als laatste zuiveringsstap • Elektrolyse: voor lage metaalconcentraties • Omgekeerde osmose: veel gebruikt voor verwijdering van opgeloste metalen • Ionenwisseling: laatste reinigingsstap bij de verwijdering van zware metalen uit industrieel afvalwater Om uitstoot naar de lucht te verminderen, kunnen een of meer van de volgende maatregelen nodig zijn: • Elektrostatische filters met brede elektrodeafstand; natte elektrostatische filters • Cyclonen, maar als primaire stofafscheider stoffen filters of zakfilters: grote efficiëntie in beheersing van fijne deeltjes (smelten): bereiken van emissiewaarden die met membraanfiltratie kunnen worden behaald • Keramische filters en metaalgaasfilters. PM10-deeltjes worden verwijderd • Natte gaswassers Verwijdering van lood uit waterzuiveringsinstallaties dient ten minste de minimale standaard 84% verwijdering te bedragen die in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen wordt gebruikt. Vast materiaal dat bij behandeling op de locatie is verzameld, moet worden afgevoerd voor terugwinnen van metalen of moet als gevaarlijk afval worden behandeld. Afvalwaterzuiveringsslib moet worden gerecycled, verbrand of gestort en mag niet als landbouwbemesting worden gebruikt. PAGINA 08 VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD BLADLOOD RUBRIEK 9: Fysische en chemische eigenschappen 9.1 Informatie over fysische en chemische basiseigenschappen Voorkomen Grijsblauwe vaste stof Geur : Geen Geurdrempelwaarde : Niet van toepassing pH Niet van toepassing Smeltpunt : 326 °C Kookpunt : > 600°C Vlampunt : Niet van toepassing Verdampingssnelheid : Niet van toepassing Ontvlambaarheid : Niet ontvlambaar Bovenste/onderste ontvlambaarheidsgrenswaarden Niet van toepassing Dampspanning : Niet van toepassing Dampdichtheid Niet van toepassing Relatieve dichtheid 11,45 Oplosbaarheid in water : 185 mg/l bij 20 °C Oplosbaarheid in andere oplosmiddelen : Niet van toepassing Verdelingscoëfficient (log Kow) Niet van toepassing Zelfontbrandingstemperatuur : Niet van toepassing Ontledingstemperatuur Niet van toepassing Viscositeit : Niet van toepassing Ontploffingseigenschappen Niet ontplofbaar Oxiderende eigenschappen Niet oxiderend 9.2 Overige informatie Geen. VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD BLADLOOD PAGINA 09