cement, metelcement

Gevarenaanduidingen (CLP)

H315, H318, H335

Code

Jaarrekening

H315

Causes skin irritation

RUBRIEK 2: Identificatie van de gevaren

(EG) nr. 1272/2008 Indeling van het mengsel

Gevarencategorieën

Gevarenaanduidingen Huidirritatie H315 Veroorzaakt huidirritatie Ernstig oogletsel / oogirritatie H318 Veroorzaakt ernstig oogletsel Toxiciteit voor een specifiek doelorgaan (STOT) - H335 Kan irritatie van de luchtwegen eenmalige blootstelling, irritatie van de luchtwegen veroorzaken

2.2 Etiketteringselementen

2.2.1

Waarschuwing signaalwoord

Gevaar

Gevarenaanduidingen

H318: Veroorzaakt ernstig oogletsel H315: Veroorzaakt huidirritatie H335: Kan irritatie van de ademhalingswegen veroorzaken Industriële vervaardiging / 2, 3 niet vereist - 5 samenstelling van 14, 26 A) niet vereist of - hydraulische bouwmaterialen ploeg, B) generiek lokaal afzuigsysteem 78 % 5, 8b, 9 A) algemene ventilatie of 17 % per B) generiek lokaal afzuigsysteem 78 % Industriële toepassing van 2 min. niet vereist - droge hydraulische 14, 22, 26 buiten) A) niet vereist of week), - bouwmaterialen (binnen, 480 B) generiek lokaal afzuigsysteem 78 % 5, 8b, 9 A) algemene ventilatie of 17 % (max. per B) generiek lokaal afzuigsysteem 78 % Industriële toepassing van 7 A) niet vereist of - hydraulische bouwmaterialen B) generiek lokaal afzuigsysteem 78 % onder de vorm van natte 2, 5, 8b, 9, 10, beperkt ploegen niet vereist - suspensie 13, 14 Beroepsmatige toepassing 2 niet niet vereist - van droge hydraulische is 9, 26 A) niet vereist of - Tijdsduur B) geïntegreerd lokaal afzuigsysteem bouwmaterialen (binnen, 87 % B) generiek lokaal afzuigsysteem 72 % buiten) 5, 8a, 8b, 14 A) niet vereist of - 19 Lokale maatregelen zijn niet toepasbaar; - werkzaamheden alleen uitvoeren in goed geventileerde ruimtes of buiten Beroepsmatige toepassing 11 A) niet vereist of - van hydraulische B) generiek lokaal afzuigsysteem 72 % bouwmaterialen onder de vorm van natte suspensie 2, 5, 8a, 8b, 9, niet vereist - (binnen, buiten) 10, 13, 14, 19 *) PROC zijn geïdentificeerde vormen van gebruik en gedefinieerd in deelrubriek 1.2 8.2.2 Individuele beschermingsmaatregelen, zoals persoonlijke beschermingsmiddelen Algemeen: Voorkom waar mogelijk tijdens de werkzaamheden knielen in verse mortelspecie of betonspecie. Draag geschikte, waterdichte, persoonlijke beschermingsmiddelen wanneer knielen onvermijdelijk is. Eet, drink en rook niet tijdens het werken met cement om contact met de huid of mond te voorkomen. Breng voor aanvang van de werkzaamheden met cement een beschermende huidcrème aan en herhaal dit regelmatig. Direct na het werken met cement of cement bevattende materialen moet men zich wassen of douchen en een huidverzorgende crème gebruiken. Verwijder vervuilde kleding, schoeisel, horloges, enz. en reinig deze grondig voor hergebruik. Bescherming van de ogen/het gezicht Bescherm tijdens het werken met droog of nat cement de ogen met behulp van een goedgekeurde veiligheidsbril of ruimzichtbril volgens EN 166 om contact met de ogen te voorkomen. Bescherming van de huid Gebruik waterdichte, slijtvaste en alkalibestendige beschermhandschoenen (bijv. nitrilgedrenkte katoenen handschoenen met CE-markering) met een binnenvoering van katoen, laarzen, gesloten beschermende kleding met lange mouwen en huidverzorgingsproducten (bijv. barrièrecrèmes) om de huid te beschermen tegen langdurig contact met nat cement. Er moet in het bijzonder op worden gelet dat er geen nat cement in de laarzen terechtkomt. Wat de handschoenen betreft, is uit onderzoek gebleken dat met nitril geïmpregneerde katoenen handschoenen (laagdikte van ca. 0,15 mm) voldoende bescherming bieden gedurende een periode van 480 minuten, onder voorbehoud van normale slijtage die afhankelijk kan zijn van de taak. Vervang beschadigde of gedrenkte handschoenen altijd onmiddellijk. Zorg dat u altijd reservehandschoenen bij de hand hebt. In sommige omstandigheden, zoals bij het leggen van beton of dekvloer, zijn waterdichte broeken of kniebeschermers nodig. Bescherming van de ademhalingswegen Draag een geschikte bescherming voor de ademhalingswegen bij een verwachte blootstelling aan stofconcentraties boven de grenswaarden. Deze bescherming moet worden aangepast aan de stofconcentratie en in overeenstemming zijn met de van toepassing zijnde EN norm (bijvoorbeeld EN 149) of nationale normen. Thermische gevaren Niet van toepassing ABM doelmatigheid Type ademhalings- Gebruik PROC *) Blootstelling toegekende protectiefactor beschermingmiddel (ABM) (TPF) Industriële vervaardiging 2, 3 niet vereist - / samenstelling van 14, 26 A) FFP1 masker of TPF = 4 hydraulische B) niet vereist - bouwmaterialen 5, 8b, 9 A) FFP2 masker of TPF = 10 B) FFP1 masker TPF = 4 Industriële toepassing 2 ploeg, niet vereist - van droge hydraulische 14, 22, 26 A) FFP1 masker of TPF = 4 bouwmaterialen (binnen, per B) niet vereist - buiten) 5, 8b, 9 min. A) FFP2 masker of TPF = 10 B) FFP1 masker TPF = 4 Industriële toepassing 7 480 A) FFP1 masker of TPF = 4 week) van hydraulische B) niet vereist - bouwmaterialen onder de vorm van natte suspensie 2, 5, 8b, 9, (max. per niet vereist - 10, 13, 14 Beroepsmatige 2 FFP1 masker TPF = 4 toepassing van droge 9, 26 ploegen A) FFP2 masker of TPF = 10 hydraulische gelimiteerd B) FFP1 masker TPF = 4 5 bouwmaterialen (binnen, 5, 8a, 8b, buiten) A) FFP3 masker of niet TPF = 20 14 B) FFP1 masker TPF = 4 is 19 FFP2 masker TPF = 10 Beroepsmatige 11 A) FFP2 masker of TPF = 10 toepassing van Tijdsduur B) FFP1 masker TPF = 4 hydraulische 2, 5, 8a, niet vereist - bouwmaterialen onder de 8b, 9, 10, vorm van natte suspensie 13, 14, 19 (binnen, buiten) *) PROC zijn beschreven en gedefinieerd in deelrubriek 1.2 Voor elke individuele PROC, moet de gebruiker optie A) of B) uit de bovenstaande tabel kiezen, in overeenstemming met hetgeen gekozen werd in deelrubriek “8.2.1 Passende technische maatregelen”- kolom “Plaatselijke maatregelen”. Een overzicht van de doelmatigheid (TPF) van de verschillende types ademhalingsbescherming-middelen (ABM) (volgens EN 529) is te vinden in een overzicht van MEASE (referentie 16). Een ABM zoals hierboven beschreven zal enkel gedragen worden als tegelijkertijd de volgende principes toegepast worden: de werkduur (te vergelijken met de "duur van blootstelling" hierboven) zal rekening houden met de bijkomende fysiologische belasting voor de werknemer ten gevolge van de ademhalingsweerstand en de massa van het ABM zelf en ten gevolge van de verhoogde thermische belasting door het insluiten van het hoofd. Bovendien moet rekening gehouden worden met de verminderde bekwaamheid om werktuigen te gebruiken en te communiceren bij het dragen van ABM. Omwille van bovenstaande redenen, moet de werknemer (i) gezond zijn (vooral met betrekking tot medische problemen die het gebruik van ABM kunnen beïnvloeden), (ii) geschikte gezichtseigenschappen hebben die lekken tussen gezicht en masker beperken (gezichtsbeharing en littekens). De bovenstaande apparaten die steunen op een nauwe aansluiting met het gezicht, zullen niet de gewenste bescherming bieden tenzij ze de contouren van het gezicht voldoende en veilig volgen. De werkgever en zelfstandige werkers hebben de wettelijke verantwoordelijkheid voor het verstrekken van beschermende ademhalingsmiddelen, hun onderhoud en het toezicht op hun correct gebruik op de werkplaats. Daarom moeten ze een passend beleid bepalen en documenteren met betrekking tot een programma voor beschermende ademhalingsmiddelen, met inbegrip van een opleiding van de werknemers. 8.2.3 Beheersing van milieublootstelling Lucht de beheersing van de milieublootstelling in verband met de emissie van cementdeeltjes in de lucht moet in overeenstemming zijn met de beschikbare technologie en met de geldende reglementen voor de emissie van gewone stofdeeltjes. Water geen cement lozen in rioleringen of in watermassa’s om hoge pH-waarden te vermijden. Boven een pH van 9 zijn negatieve ecotoxicologische invloeden mogelijk. Bodem en terrestrisch milieu: er zijn geen bijzondere beheersingsmaatregelen nodig voor de blootstelling van het terrestrisch milieu. RUBRIEK 9 Fysische en chemische eigenschappen 9.1. Informatie over fysische en chemische basiseigenschappen Deze informatie geldt voor het mengsel als geheel. a. Fysieke toestand: Droog cement is een fijngemalen vast anorganisch materiaal. b. Kleur: Grijs of wit poeder (droog cement) c. Geur: Geurloos d. Smeltpunt / vriespunt: Smeltpunt > 1 250 °C e. Kookpunt of beginkookpunt en kooktraject: Niet van toepassing zoals onder normale atmosferische omstandigheden, smeltpunt >1 250°C f. Brandbaarheid (vast, gas): Niet van toepassing zoals een vaste stof die onbrandbaar is en geen brand veroorzaakt of bijdraagt tot brand door wrijving. g. Boven/ondergrenzen voor explosieven: Niet van toepassing, omdat het geen brandbaar gas is. h. Flitspunt: Niet van toepassing omdat het geen vloeistof is i. Zelfontbrandingstemperatuur: Niet van toepassing (geen pyrofore werking - geen organo-metaal-, organo- metalloïde- of organo-fosfine bindingen of derivaten daarvan, en geen ander pyrofoor bestanddeel in de

Voorzorgsmaatregelen

P102: Buiten het bereik van kinderen houden P280: Beschermende handschoenen/beschermende kleding/oogbescherming/gelaatbescherming dragen P305 + P351 + P338 + P310 BIJ CONTACT MET DE OGEN Voorzichtig afspoelen met water gedurende een aantal minuten; contactlenzen verwijderen, indien mogelijk; blijven spoelen. Onmiddellijk een ANTIGIFCENTRUM of een arts raadplegen. P302 + P352 + P333 + P313 BIJ CONTACT MET DE HUID Met veel water en zeep wassen. Bij huidirritatie of uitslag een arts raadplegen. P261 + P304 + P340 + P312 Inademing van stof/rook/gas/nevel/ damp/spuitnevel vermijden. NA INADEMING het slachtoffer in de frisse lucht brengen en laten rusten in een houding die het ademen vergemakkelijkt. Bij onwel voelen een ANTIGIFCENTRUM of een arts raadplegen. P501: Inhoud/verpakking afvoeren naar een afvalinzamelpunt volgens de geldende regelgeving. Volg de aanbevelingen op van Rubriek 8. Voor het opruimen van droog cement, zie deelrubriek 6.3 . Maatregelen ter voorkoming van brand Niet van toepassing. Maatregelen ter voorkoming van aërosol- en stofvorming Niet samenvegen. Gebruik droge reinigingsmethoden, zoals stofzuigers en extractie onder vacuüm, die geen stofontwikkeling veroorzaken. Milieuvoorzorgsmaatregelen Geen bijzondere maatregelen nodig. 7.1.2 Advies inzake algemene beroepsmatige hygiëne Gebruik en bewaar cement niet in de buurt van voedsel, drank of rookwaren. Draag in een stoffige omgeving een stofmasker en veiligheidsbril. Draag beschermende handschoenen om contact met de huid te voorkomen. Voor meer informatie verwijzen we naar de praktijkrichtlijnen die werden aangenomen in het kader van het akkoord van de sociale dialoog over de bescherming van de gezondheid van de werknemers door de veilige behandeling en het veilige gebruik van kristallijn silica en producten die kristallijn silica bevatten, door de Europese sectorale verenigingen van werknemers en werkgevers, met inbegrip van CEMBUREAU. Deze praktijken voor veilig hanteren kunnen worden geraadpleegd via de volgende link: http://www.nepsi.eu/agreement-good-practice-guide/good-practice-guide.aspx. 7.2. Voorwaarden voor een veilige opslag, met inbegrip van incompatibele producten Bulk cement moet worden opgeslagen in silo`s die waterdicht, droog (minimale interne condensatie), schoon en beschermd zijn tegen vervuiling. Gevaar voor bedelving: Voorkom bedelving of verstikking, ga niet zonder de nodige veiligheidsmaatregelen een afgesloten ruimte binnen (silo, laadruim, bulkwagen of andere opslagcontainers of vaten) waarin cement zit. Cement kan zich ophopen of hechten aan wanden van een afgesloten ruimte, waarna het onverwacht kan losraken, instorten of gaan schuiven. Verpakte producten moeten koel en droog worden opgeslagen in gesloten verpakking, los van de grond en beschermd tegen overmatige tocht om kwaliteitsverlies te voorkomen. Zakken moeten stabiel worden opgestapeld. Gebruik geen aluminiumcontainers voor de opslag of transport van natte cement(mengsels) omwille van de onverenigbaarheid van de materialen. 7.3. Specifiek eindgebruik Geen extra informatie voor specifiek eindgebruik (zie deelrubriek 1.2). Beheersing van het gehalte oplosbaar chroom Cr(VI) Bij cement dat volgens de voorschriften (zie Rubriek 15) behandeld is met een Cr(VI)-reductiemiddel zal de effectiviteit van het reductiemiddel na verloop van tijd afnemen. Daarom wordt de maximale bewaartijd op cementzakken en/of op vrachtbrieven vermeld. Binnen deze periode blijft het reductiemiddel actief en houdt het middel het gehalte oplosbaar chroom (VI) onder de limiet van 0,0002% (bepaling volgens EN 196-10). Volg de aanwijzingen van de fabrikant met betrekking tot de juiste opslag om de effectiviteit van het toegevoegde reductiemiddel te garanderen. RUBRIEK 8 Maatregelen ter beheersing van blootstelling/ persoonlijke bescherming 8.1. Controleparameters België - Grenswaarden Blootstelling Aantal keren Onderbouwing blootstelling Portlandcement - stof GWB – E :10 mg/m³ Ademhaling TGG – 8 uur KB 228/04/201 Kristallijne silica's als gevolg van GWB – A :1 mg/m³ Ademhaling TGG – 8 uur KB 28/04/2017 werkprocessen: kwarts en tripoli (alveolaire stof): Kristallijne silica's uit werkprocessen: GWB – A :0,05 mg/m³ Ademhaling TGG – 8 uur KB 28/04/2017 cristobaliet en tridymiet (respirabel stof): Frankrijk - Grenswaarden Blootstelling Aantal keren Onderbouwing blootstelling Stof – in het algemeen GWB – E 10 mg/m³ Ademhaling TGG – 8 uur Artikel R.4222-10 Stof – in het algemeen GWB – A 5 mg/m³ Ademhaling TGG – 8 uur Artikel R. 4222-10 RCS gegenereerd door een GWB – 0,1 mg/m³ Ademhaling TGG – 8 uur Artikel R. 4412-149 of werkproces voor kwarts Occupational Code RCS gegenereerd door een GWB 0,05 mg/m³ Ademhaling TGG – 8 uur Artikel R. 4412-149 of werkproces voor cristobaliet en Occupational Code tridymiet Duitsland - Grenswaarden Blootstelling Aantal keren Onderbouwing blootstelling Stof – in het algemeen GWB – A 1,25 mg/m³ Ademhaling TGG – 8 uur TRGS 900 Stof – in het algemeen GWB – E 10 mg/m³ Ademhaling TGG – 8 uur TRGS 900 RCS gegenereerd door een GWB 0,05 mg/m³ Ademhaling TGG – 8 uur Beurteilungsmaßstab werkproces nach TRGS 559 Nederlands - Grenswaarden Blootstelling Aantal keren Onderbouwing blootstelling Portlandcement – stof GWB – E :10 mg/m³ Ademhaling TGG – 8 uur Nationale MAC-lijst 2007 (*) (referentie 2 en 3) Oplosbaar chromaat (VI) 2 ppm Aan de huid Korte tijd (acuut) Verordening (EG) Lange tijd nr.1907/2006 (herhaaldelijk) Luxembourg Blootstelling Aantal keren Onderbouwing blootstelling Portlandcement – stof 5 (A) mg/m³ Ademhaling TGG – 8 uur TRGS 900 10 ( E) mg/m³ Oplosbaar chromaat (VI) 2 ppm Aan de huid Korte tijd (acuut) Verordening (EG) Lange tijd nr.1907/2006 (herhaaldelijk) A alveolar fraction E inhalable fraction (*) De Nationale MAC-lijst is vanaf 1 januari 2007 vervangen door de lijst Wettelijke Nederlandse Grenswaarden, onderdeel van de wet Arbeidsomstandighedenregeling” (referentie 2 en 3). In deze lijst wordt portlandcement (stof) niet meer genoemd. 8.2. Maatregelen ter beheersing van blootstelling Voor elke individuele PROC kan de gebruiker in onderstaande tabel kiezen tussen optie A) of B), afhankelijk van zijn specifieke situatie. Wanneer deze keuze eenmaal is gemaakt, dient dezelfde optie te worden aangehouden in de tabel van deelrubriek “8.2.2. Individuele beschermingsmaatregelen, zoals persoonlijke beschermingsmiddelen”, kolom “Type ademhalingsbeschermingmiddel”. Enkel de combinaties A) – A) of B) – B) zijn dus mogelijk. 8.2.1 Passende technische maatregelen Maatregelen ter voorkoming van stofvorming en stofverspreiding, bijvoorbeeld ontstoffing, ventilatiesystemen en droge reinigingsmethoden die geen stof doen opwaaien. Gebruik PROC *) Bloot- Plaatselijke maatregelen Efficiëntie

Extra informatie

Huidcontact met nat cement, beton- of mortelspecie, kan irritaties, dermatitis of ernstige huidletsels veroorzaken. Kan schade veroorzaken aan producten vervaardigd uit aluminium of andere niet-edele metalen.

2.1. Indeling van de stof of het mengsel

Veroorzaakt huidirritatie. Ernstig oogletsel / oogirritatie 1 H318 : Veroorzaakt ernstig oogletsel. Toxiciteit voor een specifiek doelorgaan (STOT) - H335 : Kan irritatie van de luchtwegen eenmalige blootstelling, irritatie van de luchtwegen 3 veroorzaken. 2.2. Etiketteringselementen 2.2.1 Overeenkomstig de Verordening (EG) No 1272/2008 (CLP) Gevarenpictogrammen Signaalwoord Gevaar Gevarenaanduidingen